سابقه و هدف: امروزه این امکان وجود دارد که بتوان از فرهنگ بومی برای مقابله با بیماری ها و بهبود کیفیت زندگی استفاده کرد. با وجود این، مطالعه چندانی در زمینه داروشناسی بومی در شهرستان مبارکه انجام نشده است. این پژوهش با هدف بررسی منابع داروهای گیاهی مورد استفاده، نام محلی، اندام مورد استفاده، فراوانی نسبی، ارزش استفاده هر گونه و تاثیر معیارهای شهرنشینی، سطح سواد و جنسیت بر فرهنگ استفاده از داروهای گیاهی در شهرستان مبارکه انجام شد. مواد و روش ها: با روش پرسشنامه ای و نمونه گیری در بیش از یک درصد از خانواده های شهرستان اجرا (23550)، شاخص های تناوب استناد به استفاده Frequency of Citation of Use=FC، ارزش استفاده (Use Value=UV) و ارزش خانواده (Family Use Value=FUV) گیاهان دارویی مورد استفاده، ارزیابی شدند. یافته ها: بررسی ها نشان داد 62 گونه گیاهی مورد استفاده در طب سنتی منطقه اجرا (با حداقل 3 استناد از کاربرد مشترک) قابلیت جمع آوری داشتند. نعناع (Mentha spicata) و گل گاوزبان (Echium amaenum) بیشترین تناوب استناد به استفاده (FC) را داشتند. خاکشیر (Descurainia sophia)، آویشن (Thymus vulgaris) و گل گاوزبان (Echium amaenum) بیشترین ارزش (UV) را در بین گیاهان دارویی منطقه دارا بودند. خانواده گاوزبانیان (Boraginaceae)، چتریان (Apiaceae)، شب بویان ( Brassicaceae ) و نعناعیان ( Labiatae ) به ترتیب بیشترین ارزش (FUV) را در بین خانواده های گیاهی مورد استفاده در منطقه داشتند. نتیجه گیری: طی شناسایی فلور شهرستان 85 درصد گونه های گیاهی مورد استفاده به صورت خودرو یا کشت شده از گیاهان شهرستان تهیه می شد. عرضه کنندگان سنتی بر تجویز و عرضه داروهای گیاهی نقش مهمی داشتند و به دلیل اطلاعات نه چندان مناسب ساکنان از عوارض و خطرات این داروها افزایش سطح آگاهی و نظارت بیشتر بر عطاری ها کاملا ضروری به نظر می رسد.

سابقه و هدف: داروشناسی بومی از دیرباز، یکی از منابع مهم کشف دارو است که شامل جمع آوری فهرستی از گیاهان یک گروه بومی و توضیح در مورد کاربرد این گیاهان می باشد. منطقه باشت و گچساران در استان کهگیلویه و بویراحمد قلمرو ایل باوی است که مردم آن از گونه های گیاهی فراوانی برای اهداف درمانی خود بهره می برند. مواد و روش ها: در این پژوهش جمع آوری اطلاعات از 11 خبره محلی در قالب مصاحبه و پرسشنامه انجام شد. سپس گیاهان و نمونه های عطاری مورداشاره افراد خبره محلی در منطقه موردسکونت ایل باوی جمع آوری شد و موردشناسایی قرار گرفت. نتایج مربوط به مفردات دارویی به صورت جداولی براساس کاربرد در بیماری های مختلف مرتب شد و درصد استفاده از خانواده های گیاهی، درصد روش مصرف، درصد اندام مورداستفاده و دسته های بیماری براساس نظام دسته بندی بیماری های 2019 نوشته شد. درنهایت نیز ضریب اجماع مطلعین تحلیل شد. یافته ها: براساس این مطالعه، در ایل باوی در مجموع از 56 مفرده گیاهی استفاده می شود. بیشتر بیماری های موردتوجه این ایل، بیماری های دستگاه گوارشی با فراوانی 50 مورد مفرده بود. همچنین پرکاربردترین خانواده مورداستفاده، خانواده نعنا Lamiaceae با 7 گونه گیاهی شناخته شد. عمده اندام های گیاهی مورداستفاده در این ایل، اندام های هوایی هستند. پرکاربردترین شکل دارویی در این ایل نیز جوشانده با فراوانی 72 موردمصرف بود. بیشترین اجماع در گونه های گیاهی مورداستفاده مربوط به بیماری های پوستی با مقدار 35/0 و بیشترین اجماع در خانواده های گیاهی در دسته بیماری های بارداری و زایمان با مقدار 75/0 بود. نتیجه گیری: با توجه به گستردگی دانش بومی دارویی این ایل، حفاظت از دانش های بومی آن و بهره گیری از این دانش ها به نفع عموم مردم جامعه و حفظ حقوق مالکیت معنوی این دانش برای مردم این منطقه، ضروری به نظر می رسد. در این راستا لازم است اقدامات فرهنگ سازی، قانونی و نظارتی متناسب به منظور حفظ و گسترش دانش های بومی دارویی بیشتر موردتوجه قرار گیرد.

مقدمه: ثبت دانش بومی طب سنتی اغلب منجر به کشف داروهای جدید شده و از نابودی و فراموش شدن آن جلوگیری می کند.هدف: ثبت استفاده های دارویی درختچه تنگرس در طب سنتی مردم محلی مناطق شهرستان نائین و خور و بیابانک در شمال استان اصفهان می باشد.روش بررسی: اطلاعات داروشناسی بومی از طریق نمونه گیری گلوله برفی، مشاهده مشارکتی و مصاحبه نیمه ساختار یافته با 120 نفر از مطلعین محلی انجام شد. سوالات مورد مصاحبه شامل مشخصات مصاحبه شوندگان، نام محلی گیاه، خواص درمانی، علائم بیماری، اندام مورد استفاده، طرز تهیه، نحوه مصرف، مقدار مصرف، میزان اثر دارو، عوارض جانبی، داروهای همراه یا جایگزین برای درمان بود و علاوه بر آن، در مورد اینکه آیا مطلعین از این گیاه جهت مصارف درمانی استفاده نموده اند، نیز بررسی شد.نتایج: در طب سنتی منطقه مورد مطالعه از تنگرس برای درمان دیابت، چربی خون، فشارخون، التهاب پروستات، سنگ کلیه، درد، یبوست، سرماخوردگی، آسم و به عنوان داروی مدر استفاده می شود. 98 درصد از مطلعین با استفاده از اندام هوایی گیاه به خواص دارویی موردنظر دست یافته اند.نتیجه گیری: درمان چربی خون، التهاب پروستات و سنگ کلیه با استفاده از شاخه گیاه برای اولین بار در طب سنتی منطقه گزارش شده است. همچنین نتایج حاکی از این است که برای مصارف دارویی نیاز به استفاده از ریشه گیاه نمی باشد.

زمینه و هدف: سطح ناکافی دانش دارویی دانشجویان پرستاری، خطر بروز اشتباهات دارویی را به دنبال دارد و این امر یکی از بزرگ ترین نگرانی های مربیان بالینی است. لذا مطالعه حاضر در جهت تدوین برنامه آموزشی مناسب با هدف تعیین اثربخشی آموزش داروشناسی به صورت هدف دار و مبتنی بر بازی بر نمرات داروشناسی دانشجویان پرستاری انجام گرفته است. روش بررسی: این مطالعه مداخله ای نیمه تجربی در سال 98-1397 به صورت سرشماری، در دانشجویان پرستاری ترم 3 دانشگاه علوم پزشکی آبادان انجام گرفت. مداخله شامل آموزش داروشناسی بالینی در قالب بازی طی یک دوره کارآموزی (شامل 10جلسه) بود. جلسه اول تا سوم شامل برگزاری کلاس نظری داروشناسی، جلسه چهارم تا نهم شامل اجرای بازی، کلاس نظری و کار بالینی، جلسه دهم شامل برنامه مرور ایستگاهی و برنامه رقابتی استخر اطلاعات دارویی بود. «آزمون داروشناسی» قبل و بعد از مداخله انجام گرفت. داده ها از طریق آزمون تی زوجی در نرم افزار SPSS نسخه 18 تحلیل شد. یافته ها: 77 دانشجو تا پایان مطالعه حضور داشتند که 42 نفر زن و 35 نفر مرد بودند. میانگین سنی آنان 2± 21 سال، معدل کل دانشجویان 81/3± 57/15 و میانگین نمره داروشناسی آنان 42/3± 74/14 بود. براساس نتایج آزمون، میانگین نمره پیش آزمون 83/5± 06/26 و پس-آزمون 02/4± 58/31 بود که بیانگر اختلاف معنادار بین قبل و بعد از مداخله است (001/0>p). نتیجه گیری: این برنامه آموزشی هدفمند منجر به افزایش سطح نمرات داروشناسی دانشجویان پرستاری شد و می تواند به عنوان روشی مناسب جهت ارتقای دانش و درک داروشناسی دانشجویان استفاده گردد.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

پزشکی و داروشناسی در حقیقت هنری والا بوده و کسانی در این علوم به کمال می رسند که از دیدگاه و استعداد هنری برخوردار باشند. کشور باستانی ایران به عنوان یکی از بنیانگزاران فرهنگ و تمدن بشری نقش بسیار بزگی در تکامل و اعتلای هنر و علم پزشکی و داروشناسی در جهان داشته و در طی ادوار گذشته تاریخی با برقرار نمودن و اعلام فرضیه و نظریه های اساسی و مختلف پزشکی در مورد کیفیت ایجاد بیماری ها و برگرداندن سلامتی به انسان و استفاده بجا از گیاهان و مواد طبیعی در درمان بیماری ها، نقش ارزشمندی در پیشرفت علم پزشکی در دنیا به عهده داشته است. فرضیه طبایع چهارگانه که اساس پزشکی باستان را تشکیل داده و به عنوان نظریه و مبانی طب یونانی معروف شده در کتاب ارزشمند بوندهش قرن ها قبل از شکوفایی تمدن یونانی و انتشار آثار بقراطی به تفصیل ذکر شده و اسامی بسیاری از گیاهان و مواد دارویی مفید در آثار باقیمانده از زرتشت در کتاب اوستا شرح داده شده است. بدین ترتیب ایران را می بایستی یکی از بنیانگزاران اصلی هنر و علم پزشکی در جهان برشمرد و نسبت به تصحیح اصطلاح رایج و نادرست طب یونانی اقدام نمود.

سیاهدانه گیاهی یک ساله از خانواده آلاله است که فلور طبیعی جنوب اروپا، شمال آفریقا و جنوب غربی آسیا می باشد. دانه این گیاه حاوی روغن، پروتئین، آلکالوئید (مثل نیجلیسین و نیجلیدین)، کینون ها (مانند تیموکینون)، ساپونین و اسانس فرار است. در طب سنتی برای چندین بیماری استفاده می شود که از جمله به عنوان ضد کرم و جهت مشکلات قاعدگی، آسم، دیابت، سرفه بوده، ادرارآور و شیر افزاست. اثرات فارماکولوژیکی و زیستی سیاهدانه و تیموکینون، به عنوان یکی از اجزای سیاهدانه، شامل مواردی چون اثر آنتی اکسیدانی، ضد ایسکمی، ضد التهاب و ضد درد، ضد صرع و ضد سرفه می باشد.

توکسین بوتولونیوم توسط باکتری بی هوازی کلستریدیوم بوتولونیوم تولید می شود. این باکتری چند نوع مختلف توکسین تولید می نماید که بعضی از آنها در انسان از لحاظ فارماکولوژیک فعال می باشند. توکسین بوتولونیم همیشه به یک پروتئین غیرفعال متصل می شود همانطور که فرم فعال از دو زنجیره تشکیل شده است که هر کدام ویژگیهای خاص خود را دارد. مکانیسم اثر مهارکردن انتشار استیل کولین در سیناپس است. در این مقاله ما اصول کلی دارو شناسی و نکات بالینی جهت استفاده از این توکسین را مد نظر قرار می دهیم و ملاحظات در زمینه های خاص هدف این مجال نیست.

شکوفایی دانش پزشکی مسلمانان در اندلس از نیمه سده سوم هجری و از روزگار محمدبن عبدالرحمن اوسط آغاز شد. در این میان داروشناسی به عنوان دانشی وابسته، هنگام با پزشکی سیر تکاملی خود را طی کرده است؛ اما توجهات دانشمندان اندلسی به موضوع ادویه با مفردات پزشکی موجب شد که پزشکان و دانشمندان اندلس توجهی فراوانی به داروشناسی نشان دهند تا جایی که داروشناسی به رویکرد غالب پزشکی اندلس تبدیل شد. عواملی چند، هر چند نه با یک میزان اهمیت، به این رویکرد اندلسیان کمک کرده است. در این مقاله برآنیم که به بررسی عوامل موثر در ایجاد این رویکرد غالب در پزشکی اندلس بپردازیم.